Uit een onderzoek waarin gegevens van meer dan 13 miljoen uur lichtsensorgegevens van 89.000 mensen werden geanalyseerd, bleek dat blootstelling aan lichte nachten en donkere dagen verband houdt met een verhoogd risico op sterfte.
Fel licht ’s nachts verstoort de normale dag-nachtcyclus van het lichaam, bekend als het circadiane ritme, en kan leiden tot slapeloosheid en de ontwikkeling van ernstige ziekten. Onderzoekers gingen na of persoonlijk dag- en nachtlicht, evenals lichtpatronen die ons circadiane ritme verstoren, het risico op overlijden kunnen voorspellen. De resultaten, gepubliceerd in het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences, laten zien dat mensen die ’s nachts aan meer licht worden blootgesteld een 21-34% verhoogd risico op overlijden hebben, terwijl mensen die aan meer daglicht worden blootgesteld een 17-34% verlaagd risico op overlijden hebben.
Blootstelling aan licht en risico op overlijden
“Blootstelling aan heldere nachten en donkere dagen kan ons dagelijks ritme verstoren, een verstoring waarvan bekend is dat deze kan leiden tot verschillende gezondheidsproblemen zoals diabetes, obesitas, hart- en vaatziekten en geestelijke gezondheidsproblemen, maar ook tot een verhoogd risico op sterfte,” zegt hoofdauteur en slaapexpert professor Sean Cain van Flinders University. Deze nieuwe bevindingen over de mogelijke negatieve effecten van licht hebben de onderzoekers laten zien hoe belangrijk persoonlijke lichtblootstellingspatronen zijn voor de gezondheid. Co-senior auteur, Associate Professor Andrew Phillips merkt op dat nachtelijke blootstelling aan licht het circadiane ritme verstoort door de timing te verschuiven (faseverschuiving) en het signaal te verzwakken (amplitudeonderdrukking) van de centrale “circadiane pacemaker” die het circadiane ritme in het hele lichaam regelt.
Verstoring van het circadiane ritme van het lichaam wordt in verband gebracht met de ontwikkeling van het metabool syndroom, diabetes en obesitas, en is ook sterk betrokken bij de ontwikkeling van cardiometabole ziekten zoals hartaanvallen, beroertes en hoge bloeddruk. De waargenomen associaties tussen blootstelling aan nachtelijk licht en het sterfterisico kunnen worden verklaard door het feit dat nachtelijk licht het circadiane ritme verstoort en leidt tot negatieve cardiometabole gevolgen, aldus de onderzoekers. “Onze resultaten tonen duidelijk aan dat het vermijden van nachtelijk licht en het profiteren van daglicht de gezondheid en een lang leven kunnen bevorderen.”
De auteurs van de FHMRI Sleep Health studie onderzochten de relatie tussen persoonlijke blootstelling aan licht en cardiometabolische en all-cause sterfterisico’s bij 89.000 UK Biobank deelnemers in de leeftijd van 40 tot 69 jaar. Metingen werden geregistreerd met behulp van sensoren die om de pols werden gedragen en de sterfte van de deelnemers werd geregistreerd door de National Health Service over een follow-up periode van ongeveer 8 jaar.
Slaapduur, slaapefficiëntie en middenslaap werden geschat met behulp van bewegingsgegevens, terwijl cardiometabole sterfte werd gedefinieerd als elke doodsoorzaak gerelateerd aan aandoeningen van de bloedsomloop of endocriene en metabolische aandoeningen. Uit het onderzoek bleek ook dat een verstoord circadiaans ritme een hoger sterfterisico voorspelde, wat de auteurs konden vaststellen met computermodellen. De resultaten hielden rekening met leeftijd, geslacht, etniciteit, fotoperiode en sociodemografische en leefstijlfactoren.
Onderzoek naar de ontwikkeling van therapeutische verlichting
Volgens de onderzoekers tonen de resultaten aan hoe belangrijk het is om een donkere omgeving te handhaven in de late nacht en vroege ochtenduren, wanneer de centrale circadiane “pacemaker” het meest gevoelig is voor licht, en om overdag helder licht te zoeken om ons circadiane ritme te verbeteren. De bescherming van de lichtomgeving kan vooral belangrijk zijn voor mensen die een risico lopen op zowel circadiane verstoring als verhoogde mortaliteit, zoals mensen op intensive care afdelingen of in verpleeghuizen. In de algemene bevolking kan het vermijden van licht ’s nachts en het opzoeken van licht overdag de ziektelast, met name cardiometabole ziekten, verminderen en de levensduur verlengen.
Eerder onderzoek heeft de ontdekking van drie soorten cellen in het oog gerapporteerd die licht waarnemen en het circadiane ritme van de hersenen synchroniseren met onze omgevingslichtniveaus. Dit zijn lichtgevoelige ganglioncellen of (intrinsieke) lichtgevoelige ganglioncellen (ipRGC), een type neuron in het netvlies. Inzicht in hoe ipRGC’s reageren op de kwaliteit, hoeveelheid, duur en volgorde van licht zal ons helpen betere verlichting te ontwerpen voor intensive care units, kinderdagverblijven, scholen, fabrieken, kantoren, ziekenhuizen, seniorenvoorzieningen en zelfs het ruimtestation. Toekomstig onderzoek naar de ontwikkeling van therapeutische verlichting kan ook worden bevorderd, met als doel de behandeling van depressie, slapeloosheid, aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD), migrainepijn en zelfs slaapproblemen bij patiënten met de ziekte van Alzheimer.
